قواعد صرف و نحو و روش تجزيه و تركيب - ذهنی تهرانی، سید محمد جواد - الصفحة ١٥ - تقسيمات فعل باعتبار لفظ آن
١- تقسيم باعتبار نفس لفظ بدون در نظر گرفتن حركت مسمّى و معناى آن.
٢- تقسيم آن بملاحظه معنا و حركت مسمّى.
تقسيمات فعل باعتبار لفظ آن
ابتداء مىگوئيم: فعل يا مبنى است و يا معرب.
فعل مبنى: آنستكه بواسطه تغيير عوامل حرف آخرش متغيّر نشود همچون فعل ماضى و امر بنابر قول برخى از ادباء.
فعل معرب: آنستكه بواسطه تغيير عوامل حرف آخرش متغيّر شود نظير فعل مضارع كه بواسطه عوامل نصبى، منصوب و عوامل جزمى، مجزوم و عوامل رفعى، مرفوع مىگردد.
و نيز مانند فعل امر بنابر رأى برخى ديگر از ادباء.
تبصره (١)
فعل ماضى در برخى از صيغ مبنى بر فتح و در بعضى ديگر مبنى بر ضمّ و در پارهاى مبنى بر سكون است.
امّا صيغ مبنى بر فتح عبارتند از چهار صيغه بشرح زير:
١- مفرد مذكّر غائب/ همچون:/ ضرب.
٢- تثنيه مذكّر غائب/ نظير:/ ضربا.
٣- تثنيه مؤنّث غائب/ مانند:/ ضربت.
٤- تثنيه مؤنّث غائب/ مثل:/ ضربتا.
امّا آنكه مبنى بر ضمّ است فقط يك صيغه بوده و آن عبارتست از:
صيغه جمع مذكّر غائب/ يعنى:/ ضربوا
و امّا صيغ مبنى بر سكون عبارتند از نه صيغه باقى باين شرح:
١- جمع مؤنّث غائب/ مانند:/ ضربن.